دادلی دوزلی
رویکردی متفاوت به پخت و پز، لذت آشپزی آمیخته با علم و هنر 
قالب وبلاگ
نويسندگان

بادَرَنجبویه یا بادَرَنگْبویه یا وارَنگ‌بو (Melissa officinalis) گیاهی است معطر و علفی. این گیاه از راسته لب‌گلی‌ها (Lamiales) و تیره نعنائیان (Lamiaceae) است.


برداشت این گیاه معمولا در اواخر اردیبهشت، قبل از ظهور گل ها انجام می شود. برگ ها و سرشاخه ها پس از برداشت، در جریان هوا  قرار می گیرند تا به سرعت خشک شوند و پس از آن در محل تاریک و خشک نگهداری می گردند.

این گیاه بومی مناطق مدیترانه ای است و در اروپا و آسیا نیز انتشار دارد. در ایران در کنار مجاری آب ها و مناطق اطراف تهران، در شمال ایران در رشت و اطراف آن ، رودبار و در آذربایجان و مناطق شرقی ایران و استان های غربی می روید.

ساقه‌های آن چهارگوش بوده و کمی کرکدار است و به بلندی سی تا هشتاد سانتی‌متر می‌رسند. برگ‌های زرد مایل به سبز آن به شکل بیضی و یا قلب هستند و لبه‌ آنها دندانه دندانه است. وقتی برگها له ‌شوند، بوی لیمو شیرین از آنها متصاعد می شود.

از اواخر تابستان تا اواسط پاییز، سنبله گل های کوچک بادرنجبویه به رنگ زرد که بعدا به صورتی کم رنگ یا سفید تبدیل می‌شوند، ظاهر می‌گردد.

این گیاه به کمبود آهن حساس می‌باشد و در خاک‌هایی که از لحاظ آهن فقیر هستند اضافه نمودن کودهای آهن دار ضروری است.

گیاه بادرنجبویه یا وارنگ بو محبوب زنبور عسل است، همچنین موجب از بین رفتن افسردگی می شود و داروی مورد علاقه ابوعلی سینا بود.

ملیسا (Melissa) نام علمی بادرنجبویه است که از واژه‌ای یونانی، به معنای زنبور گرفته شده است، این گیاه محبوب زنبور عسل است. وقتی زنبور مسافت زیادی از کندو دور می‌شود، با عطر این گیاه راه بازگشت خود را پیدا می‌کند.

گفته می‌شود که زنبورهای عسل هیچگاه باغی را که بادرنجبویه در آن می‌روید ترک نمی‌کنند و کندوی معطر به بوی این گیاه، زنبورهای جدیدی را تشویق می‌کند که در آن کندو اقامت گزینند.

 


ترکیبات شیمیایی

از نظر ترکیبات شیمیایی در اندام سبز این گیاه موادی مانند اسیداولئیک، سیترال، ژرانیول و رزماری اسید وجود دارد. این گیاه دارای اسانس روغنی فرار است که به عنوان منبع غنی از سیترال است. سیترال بوی تند لیمویی دارد و معمولا از مرکبات و از این گیاه گرفته می شود و در صنعت عطرسازی مصرف دارد.

همچنین در برگ های بادرنجبویه تانن ها وجود دارند. از دیگر ترکیبات آن می توان لیمونن و فلاونوئیدها را نام برد.

 

خواص بادرنجبویه

بادرنجبویه داروی مورد علاقه پزشک بزرگ ایرانی، ابوعلی‌سینا بود که جهت تقویت قلب و انبساط روح تجویز می کرده است.

استفاده از این گیاه به عنوان یک داروی ضد افسردگی تا قرن هفدهم ادامه داشت. آزمایش‌های جدید بر روی حیوانات آزمایشگاهی نشان می دهد که این گیاه همانند یک داروی مسکن بر روی دستگاه عصبی مرکزی عمل می کند و به همین دلیل آرام بخش است.

این گیاه به اشکال مختلفی از قبیل اسانس، عصاره روغنی، روغن، پماد، کمپرس و دم‌کرده استفاده می‌شود. بادرنجبویه دارای طبیعت گرم و خشک است. خواص آن عبارتند از :

 

1.        طبع بادرنجبویه گرم و خشک است.

2.     کسانی که می‎خواهند هوش و حافظه آنان قوی گردد همراه غذا بادرنجبویه بخورند و یا این که از دم‎کرده برگ خشک بادرنجبویه استفاده کنند. 5 گرم در 100 سی‎سی آب به مدت 20 دقیقه دم‎کرده مانند چای استفاده شود.

3.        برای جلوگیری از دل درد و تحریک معده از دم‎کرده بادرنجبویه استفاده کنید روش دم‎کردن مانند شماره 2 می‎باشد.

4.        دم‎کرده بادرنجبویه ضدتشنج است.

5.        دم‎کرده بادرنجبویه را برای تقویت معده و کبد می‎توان استفاده کرد.

6.        کسانی که تنگی نفس دارند از بادرنجبویه چه به‎صورت شربت چه به‎صورت دم‎کرده استفاده کنند.

7.        جویدن بادرنجبویه بوی بد شراب را از بین می‎برد و دهان را خوشبو می‎کند.

8.        کسانی که بی‎دلیل خون قاعدگی آنان قطع می‎شود در محلول جوشانده بادرنجبویه بنشینند.

9.        ضماد برگ بادرنجبویه برای درد مفاصل مفید است.

10.     کسانی که میگرن دارند همراه غذای خود بادرنجبویه بخورند.

11.     کسانی که تپش قلب دارند خوردن بادرنجبویه را فراموش نکنند.

12.     سبزی بادرنجبویه آرام بخشی است که هیچ ضرری ندارد.

13.     دختران جوانی که کم خون هستند بادرنجبویه را در برنامه غذایی خود بگذارند.

14.     کسانی که پوستهای خشک و حساس دارند از دم‎کرده بادرنجبویه مانند چای استفاده کرده سپس پارچه‎ای در محلول دم‎کرده خیس نموده روی پوست بگذارید.

15.     کسانی که درد قلب یا ضعف قلب دارند از بادرنجبویه استفاده کنند و دم‎کرده آن را بدون چای استفاده کنند.

16.   اشخاص مسنی که تکرار ادرار دارند از این نسخه استفاده کنند. گل بابونه + اسطوخودوس + زیره سیاه از هرکدام 10 گرم آسیاب کرده 7 قسمت نموده هر قسمت را با یک لیوان آب جوش هر صبح ناشتا میل شود.

17.   برای درمان داءالرقص و مالیخولیا که در اثر حادثه بروز کرده است بادرنجبویه + بابونه + اسطوخودوس + سوسن از هرکدام 10 گرم 7 قسمت نموده هر روز یک قسمت آن را در یک لیوان آب جوش به مدت نیم ساعت دم‎کرده میل کنند.

18.     کسانی که دچار تشویش و نگرانی هستند می‎توانند از سبزی بادرنجبویه یا دم‎کرده آن استفاده کنند.

19.     کسانی که یائسه می‎شوند برای جلوگیری از بیماری‎های یائسگی از بادرنجبویه استفاده کنند.

20.     خوردن بادرنجبویه باعث جلوگیری از سکته قلبی و مغزی می‎شود.

21.     بوکردن بادرنجبویه نشاط‎آور است.

22.     کسانی که تنگی نفس یا آسم دارند از بخور آب جوشانده بادرنجبویه استفاده کنند.

23.     هنگامی که به‎طور ناگهانی ترسیدید و مو بر بدن شما راست شد و لرزه بر بدن شما افتاد از شربت بادرنجبویه استفاده کنید یا از عرق بادرنجبویه استفاده کنید.

24.     کسانی که درد چشم دارند از دم‎کرده بادرنجبویه مانند شماره 2 استفاده کنند.

25.     برای تقویت اعصاب عرق بادرنجبویه 500 سی‎سی +  شنبلیله 500 سی‎سی + کاسنی 500 سی‎سی مخلوط نموده روزی 3 بار نصف استکان میل کنند.

26.   کسانی که معده آن‎ها دچار نفخ می‎شود و باد دارد آویشن + مرزنجوش + رازیانه + بادرنجبویه از هر کدام 10 گرم مخلوط نموده در یک لیتر آب چند دقیقه بجوشانید نیم ساعت بگذارید دم بکشد صاف نموده بالای غذا یک استکان میل کنید.

27.   برای درمان کم‎خونی قلب: سنبل‎الطیب 10 گرم + گل گاوزبان 20 گرم + بادرنجبویه 30 گرم مخلوط نموده 14 قسمت کنید هرقسمت را در یک لیوان آب جوش دم‎کرده به مدت 14 روز میل کنید. از عرق‎ آن‎ها روزی 2 قاشق غذاخوری با کمی ‎آب استفاده شود.

28.     برای رفع سوزش و درد ناشی از گزش حشرات خصوصاً زنبور کمپرس جوشانده برگ بادرنجبویه را بگذارید.

29.     کسانی که فشارخون بالا دارند روزی نصف استکان عرق بادرنجبویه به مدت 7 روز در ماه بخورند.

30.   یک چای خوب برای سوء هاضمه و سوزش معده: برگ خشک بادرنجبویه 15 گرم + رازیانه 10 گرم + دارچین 3 گرم مخلوط نموده 4 گرم در یک قوری ریخته 20 دقیقه دم کنید سپس بعد از غذا یک فنجان میل کنید.

31.     دخترانی که اخمو و تندخو هستند بادرنجبویه را در مصرف روزانه خود قرار دهند و از دم‎کرده آن در حمام بر بدن بمالند زیرا موجب رفع تندخویی‎ آن‎ها می‎گردد.

32.     برای جلوگیری از استفراغ دوران بارداری خوب است که همراه غذا بادرنجوبیه بخورند.

33.     یبوست‎هایی که در اثر حالت عصبی باشد بادرنجبویه برای آن مفید است از دم‎کرده یا تازه آن همراه غذا میل شود.

34.     برای درمان صدای مبهم در گوش 5 گرم بادرنجبویه در یک لیوان آب جوش به مدت 20 دقیقه دم‎کرده نیم ساعت بعد از غذا به مدت 14 روز میل شود.

35.   برای درمان سکسکه بادرنجبویه خشک 150 گرم + تخم شوید 100 گرم + یک قاشق مرباخوری از این مخلوط در یک لیوان آب جوشانده قبل از غذا نصف لیوان میل شود.

36.   برای پوست‎های خشک که آب طبیعی خود را از دست داده اند 15 گرم بادرنجبویه را در یک لیوان آب جوش به مدت 10 دقیقه جوشانده و به صورت ماسک استفاده کنید.


[ سه‌شنبه ٦ دی ۱۳٩٠ ] [ ۱٢:٤٩ ‎ب.ظ ] [ سرآشپز تبریزی ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ

استفاده ازمطالب این وبلاگ فقط با ذکر منبع و لینک دقیق مجاز است و هرگونه کپی برداری از مطالب و عکسهای این وبلاگ بدون ذکر منبع دقیق تحت هرعنوانی در مجلات ، کتابها و سایر سایتها اگر پیگرد قانونی نداشته باشد قطعا" پی گرد پل صراطی خواهد داشت.
موضوعات وب
آرشيو مطالب
RSS Feed